Wanneer mag je als organisatie werken met vrijwilligers?
Als organisatie mag je met vrijwilligers werken als je voldoet aan een aantal voorwaarden uit de Nederlandse wet- en regelgeving (o.a. belastingregels en arbeidsrecht). Het belangrijkste:
- Het vrijwilligerswerk mag geen betaalde arbeid verdringen
- Er kan geen sprake van een arbeidsovereenkomst.
- Het werk is maatschappelijk nuttig is. Vrijwilligerswerk moet een maatschappelijk doel dienen (bijv. sportvereniging, zorg, cultuur, welzijn)
- Je mag geen commerciële organisatie zijn die winst maakt met het werk van vrijwilligers
Vrijwilligerswerk met specifieke groepen
Vrijwilligersvergoeding en de Belastingdienst
Een vrijwilligersvergoeding is een vergoeding voor vrijwilligerswerk of tegemoetkoming voor gemaakte onkosten. Het is geen salaris. Een vrijwilligersvergoeding is volgens de Belastingdienst onbelast, zolang je niet boven een bepaald bedrag uitkomt. Klik hier voor meer informatie.
Vrijwilligerswerk en een uitkering
Vrijwilligerswerk is onbetaald werk (behalve een kleine onkostenvergoeding), dat niet ten koste mag gaan van betaald werk en je moet het meestal melden bij je uitkeringsinstantie. Vrijwilligerswerk combineren met een uitkering mag in Nederland vaak wel, maar er gelden duidelijke regels. Die verschillen een beetje per soort uitkering. Hieronder een overzicht (vanuit het perspectief van de vrijwilliger):
| Bijstandsuitkering (Participatiewet – gemeente) | Dit is de strengste regeling. Je moet toestemming vragen aan de gemeente voordat je begint. Het werk mag je kansen op betaald werk niet verminderen en geen reguliere baan vervangen. Vaak wordt vrijwilligerswerk juist gestimuleerd, omdat het helpt bij re-integratie. Doe je het zonder te melden? Dan kan je uitkering worden gekort of stopgezet. |
| WW-uitkering (UWV) | Bij WW ligt de nadruk op beschikbaar zijn voor werk. Je moet vrijwilligerswerk melden bij UWV. Het mag alleen: – Als je beschikbaar blijft voor sollicitaties. – Je het werk direct kunt stoppen als je een baan krijgt. |
| WIA / WAO / arbeidsongeschiktheid | Hier is vaak meer flexibiliteit: Vrijwilligerswerk mag meestal, maar: – Je moet het melden bij UWV. – Het moet passen bij je gezondheid. Soms wordt gekeken of dit invloed heeft op je arbeidsvermogen. |
Voor het werken met vrijwilligers met een uitkering via het UWV gelden bepaalde regels. In samenspraak met vrijwilligerscentrales en het UWV is er een lijst opgesteld met 10 tips.
Behouden van vrijwilligers
Het behouden van de vrijwilligers betekent dat een vrijwilliger op zijn plek is, het gevoel heeft erbij te horen en blij wordt van het vrijwilligerswerk. Ook dit gaat niet vanzelf:
- Blijf in contact met de vrijwilliger. Neem de tijd om te vragen hoe het gaat met het vrijwilligerswerk.
- Spreek verwachtingen naar elkaar uit.
- Maak goede afspraken en zorg dat zaken goed geregeld zijn (vrijwilligersbeleid, vergoedingen, attenties, verzekering etc). Lees meer over het maken van een goed beleid.
- Betrek en informeer de vrijwilliger over belangrijke maar ook dagelijkse en leuke zaken.
- Waardering zit hem vaak niet in geld, maar in aandacht, betrokkenheid, gelijkwaardigheid en oog voor iemand talenten.
- Onderneem actie als een vrijwilliger niet meer op zijn plek is. Dit is zowel in het belang van de organisatie als de vrijwilliger zelf. Je kunt een vrijwilliger altijd warm doorverwijzen naar ons voor een adviesgesprek.